PwC: ondernemingsklimaat gedaald, wel beter dan buurlanden

Het Nederlandse ondernemingsklimaat is sinds vorig jaar gedaald, aldus de Business Climate Heatmap van PwC.

"Wanneer we een vergelijking maken met negen andere landen, dan doet Nederland het niet slecht, maar moeten we tegelijkertijd oppassen dat de kloof met koplopers niet groter wordt. De 65 indicatoren waarop de heatmap is gebaseerd, bieden voor een nieuw kabinet aanknopingspunten voor verbeteringen".

"Met het rapport Business Climate Heatmap 2025: Measuring Dutch Business Climate Trends brengen we 65 indicatoren samen die het ondernemingsklimaat bepalen. Denk aan menselijk kapitaal, infrastructuur, macro-economie, veiligheid, bestuur en handel. We volgen de ontwikkeling in Nederland van 2013 tot en met 2024 en vergelijken die met negen andere landen. Dit jaar namen we ook de VS en Ierland mee. Nederland staat nog steeds in de top vijf, maar de kloof met Zwitserland, Luxemburg, Denemarken en Ierland groeit."

Hoofdeconoom Barbara Baarsma: ‘Tussen 2013 en 2018 verbeterde het ondernemingsklimaat, daarna zette de daling in. Voor het derde jaar op rij ligt het onder het niveau van 2013. Dat is geen tijdelijke terugval meer, maar een neerwaartse trend. Zorgwekkend, omdat een goed ondernemingsklimaat de basis is voor economische groei en brede welvaart.’

Baarsma: ‘In 2013 zaten we nog in de nasleep van de financiële crisis, die hier langer doorwerkte dan in andere Noordwest‑Europese landen. Hoewel de economie nu in een betere conditie is, ging het ondernemingsklimaat tussen 2013 en 2024 gestaag achteruit.’

De data gaan over de periode tot en met 2024. Het effect van het aantreden van de tweede regering‑Trump is dus niet meegenomen. Baarsma: ‘Deze resultaten zijn geen garantie voor de toekomst. Maar ik verwacht dat we volgend jaar een “Trump‑effect” zien in verschillende indicatoren.’

‘Nederland vergrijst en heeft in feite één groeimotor: hogere arbeidsproductiviteit. Die hapert’, aldus Baarsma. PwC keek naar 65 indicatoren met negen Europese landen. Nederland presteert consequent beter dan België, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland.